De 38ste verjaardag van de Iraanse Revolutie en 38 jaar media en repressie

Persvrijheid was een van de belangrijkste drijfveren van de revolutie van februari 1979, die 38 jaar geleden de Sjah ten val bracht en Ayatollah Khomeini aan de macht hielp. Het bleef echter bij de belofte aan persvrijheid, daar noch Khomeini noch zijn regime ooit deze belofte is nagekomen. Dit maakt Iran anno 2017 tot een van de grootste gevangenissen voor journalisten ter wereld. Momenteel zijn er in totaal 29 journalisten en burgerjournalisten in detentie in Iran.

De Islamitische Revolutie heeft een opeenvolging van leiders gekend in de afgelopen 38 jaar, maar de vervolging van journalisten is nooit gestopt. Alleen de methoden om hen het zwijgen op te leggen zijn geëvolueerd.

De eerste tien jaar van de revolutie werden gekenmerkt door massale arrestaties en executies van journalisten, die het regime van de Sjah steunden, waaronder Ali Asgar Amirani, Simon Farzami en Nasrollah Arman. Gevolgd door de moord op linkse journalisten zoals Said Soltanpour en Rahman Hatefi-Monfared.

Na deze officiële executies van de "donkere jaren," werden buitengerechtelijke executies ingezet om  journalisten te elimineren . In dat kader werden er eind 1998 een reeks moorden gepleegd. Journalist en redacteur Ebtekar Ebrahim Zalzadeh zijn levenloze lichaam werd met 15 steekwonden teruggevonden. Een dodelijke hoeveelheid Kalium werd gebruikt om Majid Charif, een journalist van het tijdschrift Iran-e-Farda, te vermoorden. Journalisten en schrijvers Mohammad Mokhtari en Mohamad Jafar Pouyandeh werden gewurgd. Niemand heeft ooit het lichaam van Pirouz Pirouz Davani, een redacteur die ontvoerd werd in 1997, teruggevonden.

Het langzaam laten sterven van journalisten

De revolutie heeft inmiddels een nieuwe strategie aangemeten in de afgelopen 15 jaar, een die minder zichtbaar is, maar desalniettemin effectief is in het smoren van persvrijheid. Journalisten worden systematisch jarenlang gevangen gehouden, gemarteld, mishandeld en hen wordt medische zorg ontkend, opdat zij zo een langzame dood sterven. Blogger Sattar Beheshti werd in 2012 doodgemarteld op het hoofdkantoor van de FTA (cyber-politie van Iran) voor het bekritiseren van het regime op Facebook.

Fotojournaliste  Zahra Kazemi en en de jonge blogger Omidreza Mirsayafi zijn beiden overleden aan de gevolgen van mishandeling tijdens detentie. Om de dood van mede journalisten te protesteren, riskeren gedetineerde journalisten hun levens door in hongerstaking te gaan. Zo ook Hoda Saber , een schrijfster van Iran-e-Farda, die stierf in 2011 aan de gevolgen hiervan.

Willekeurige arrestaties

De aanloop naar de verjaardag van de Islamitische Revolutie heeft ook dit jaar geen verlichting geboden. De vervolging van journalisten is duidelijk gestegen als gevolg van de presidentsverkiezingen, die in mei zullen worden gehouden. De afgelopen twee maanden werden gekenmerkt door een nieuwe reeks van willekeurige arrestaties in het kader van procedures, die journalisten het recht op een eerlijk proces ontnemen en die verder geen basis hebben in de Iraanse wetgevng en een flagrante schending vormen op de Universele Verklaring van de Mens en het Internationaal Verdrag van politieke en burgerrechten.

De blogger Baran Mehdi Khazali werd op 5 februari  voor de achtste keer gearresteerd sinds 2009, na openlijk kritiek te hebben geleverd op het regime in een interviews met Voice of America en Dor TV. Hij was een van de eerste die de officiële reden voor de dood van de voormalige president Akbar Hashemi Rafsanjani in twijfel trok en suggereerde dat hij zou zijn vermoord door verdrinking. Hij wordt momenteel gedetineerd in de Evin-gevangenis in Teheran. Khazali kreeg in 2011 al 14 jaar gevangenisstraf opgelegd.

Zeniab Karimian, een journaliste die een programma presenteerde op kanaal 3 van Iran , en Saleh Deldam, een jonge filmmaker, werden op 23 januari jl. gearresteerd in hun huizen en werden meegenomen naar een onbekende locatie. Sindsdien hebben hun families niets van hen vernomen.

Sociale Zaken redacteur  Tahereh Riahi van Borna News  werd op 27 december jl. gearresteerd op haar werk en werd in eenzame opsluiting geplaatst in Sectie 209 van de Evin-gevangenis te Tehran. Volgens informatie verkregen door Verslaggevers Zonder Grenzen is zij momenteel in zeer slechte lichamelijke en psychische gezondheid.

Gevangenis of geseling

Detentie is niet de enige methode die toegepast wordt om journalisten het zwijgen op te leggen. Onder de islamitische strafwet mogen ook lijfstraffen worden toegepast. De rechters hebben zo verschillende sancties ter beschikking om een straf op te leggen zoals geseling, steniging, marteling en de dood. Volgens artikel 609 en artikel 698, mag het bekritieseren van een overheidsfunctionaris of het publiceren van “vals nieuws” bestraft worden met 74 zweepslagen. Een onmenselijke, vernederende en primitieve straf, die in het afgelopen deccennium vaak is toegelegd.

Tussen 2000 en 2005 zijn er vijf journalisten tot geseling veroordeeld. Sinds 2009 (tijdens de protesten tegen de omstreden herverkiezing van president Mahmoud Ahmadinejad in juni van dat jaar) zijn meer dan 40  journalisten en burgerjournalisten veroordeeld tot een totaal van 2.000 zweepslagen .

Het gebruik van deze wrede en vernederende straf is in de laatste tijd toegenomen. In 2016 werd journalist en documentairemaker Kaivan Karimi veroordeeld tot 223 zweepslagen. Ook werd journalist Mohammad Reza Fathi veroordeeld tot 459 zweepslagen evenals  webredacteur Mostafa Sharif van Shahrood News, die 40 zweepslagen opgelegd kreeg.

Gilan Novin en Gilan Noo nieuws website redacteuren Mostafa Brari en Arash Shoa Shargh werden aan het einde van vorige maand veroordeeld tot respectievelijk 114 en 40 zweepslagen. Deze straffen dienen nog ten uitvoer worden gelegd.

Maar webredacteur Hossein Movahedi van Najafabad News  heeft op 4 januari jl. 40 zweepslagen toegediend gekregen. Hem werd naar verluidt het publiceren van valse informatie opgelegd.

Iran is gerangschikt op plaats 169 van de180 landen opgenomen in de  de Wereld Persvrijheid Index van 2016 uitgegeven door Verslaggevers Zonder Grenzen. (Verslaggevers Zonder Grenzen - 9 februari 2017)